Veel organisaties investeren terecht in gezondheidsprogramma’s, duurzame inzetbaarheid en re-integratie. Dat zijn belangrijke stappen. Tegelijkertijd zien we in de praktijk dat verzuim vaak niet (alleen) ontstaat door fysieke klachten of een hoge werkdruk. Het ontstaat daar waar iets minder zichtbaar is: medewerkers die zich niet gezien, gehoord of veilig voelen om eerlijk alles te bespreken.
Juist dat onzichtbare stuk heeft grote gevolgen. Voor mensen én voor organisaties.
Organisaties die bewust kiezen voor mensgericht leiderschap. De manier van leidinggeven waarin vertrouwen, waardering en psychologische veiligheid centraal staan, verkleinen dit risico aanzienlijk. Niet als ‘zachte’ benadering, maar als een strategie die zowel welzijn en prestaties tegelijkertijd versterkt.
Waardering als fundament voor inzetbaarheid
Waardering wordt in veel organisaties nog te vaak gezien als iets vrijblijvends of als iets wat iemand goed kan. Een compliment hier, een bedankje daar. Terwijl onderzoek laat zien dat het ervaren van waardering een directe voorspeller is van motivatie en bevlogenheid.
Je zou dus kunnen zeggen dat wanneer mensen merken dat hun bijdrage ertoe doet, hun inzetbaarheid groeit. Ontbreekt die waardering, dan ontstaan er andere patronen: mensen trekken zich terug, worden cynischer of nemen minder verantwoordelijkheid. Niet omdat ze minder willen, maar omdat inspanning zinloos voelt als niemand het waardeert.
In teams waar vooral aandacht is voor wat niet goed gaat, verdwijnt langzaam de daadkracht. Dat maakt teams kwetsbaar en is een voedingsbodem voor psychisch verzuim.
Psychologische veiligheid is dus geen luxe
Daarbovenop versterkt een onveilige cultuur dit effect. In teams waar fouten worden afgestraft, waar zorgen niet worden uitgesproken of waar spanning onderhuids blijft, stapelt stress zich op. Problemen komen pas boven tafel als ze al zijn geëscaleerd.
Het werk van Amy Edmondson laat zien dat psychologische veiligheid een essentiële voorwaarde is voor leren en presteren (Edmondson, 2018). Het ontbreken ervan vergroot juist de kans op langdurig verzuim.
Bij Nolost zien we dit in onze onderzoeken terug: mensen die zich structureel niet gehoord voelen, melden zich vaker ziek en blijven gemiddeld ook langer weg. Niet uit onwil, maar omdat de rek er simpelweg uit is.
De financiële realiteit achter verzuim
Verzuim raakt niet alleen de medewerker zelf, maar heeft ook directe financiële gevolgen voor organisaties. Een veelgebruikte schatting is ongeveer 300 euro per verzuimdag. Op papier lijkt dat behapbaar, maar de optelsom laat iets anders zien.
Het opvallende is dat organisaties die investeren in mensgericht leiderschap en dus méér bevlogen medewerkers hebben tot 81 procent minder verzuim laten zien. Dat verschil is niet alleen voelbaar op de werkvloer, maar ook direct zichtbaar in de cijfers (Gallup, 2020).
Wat werkt dan wél?
Echte waardering ontstaat niet uit losse initiatieven of een jaarlijkse ‘complimentendag’. Het vraagt om een consistente aanpak waarin medewerkers merken: wat ik doe, doet ertoe.
Dat kan heel concreet worden ingevuld:
- Specifieke erkenning van bijdragen
Benoem wat iemand precies heeft gedaan en welk effect dat had. Niet alleen “goed gedaan”, maar waarom het ertoe deed. - Regelmatige momenten van contact
Korte gesprekken over hoe het met je gaat (zowel werk als privé), successen, uitdagingen maar ook de ervaren samenwerking helpen om stress en demotivatie vroeg te signaleren. - Ruimte voor eigenaarschap
Autonomie is een krachtige vorm van waardering. Mensen voelen zich serieus genomen wanneer hun ideeën en keuzes worden vertrouwd.
Het gaat vooral om de kleine dingen, dat bedank whatsappje wat je nog krijgt na een toffe presentatie of een complimentje via-via waarin iemand je vertelt dat hij of zij van een ander heeft gehoord dat jij van grote waarde bent geweest.
Het zijn juist die natuurlijke dingen, herhaalde acties die samen een cultuur vormen waarin mensen zich veilig voelen en gemotiveerd blijven om bij te dragen. Dat begint bij de leidinggevende, maar wordt uiteindelijk overgenomen door alle collega’s.
Mensgericht leiderschap is daarmee geen ‘zachte’ keuze. Het is een bewuste strategie die leidt tot een hogere inzetbaarheid, betere prestaties en een organisatie waar mensen willen blijven werken.
Deel dit bericht
Joris Mostert
Ben jij benieuwd wat we kunnen betekenen voor jou? Neem contact op met Joris!