Echt luisteren begint met de juiste vragen: Wat we kunnen leren van Socrates op Sneakers 

Lees verder
Geplaatst op in

In een wereld vol gesprekken, vergaderingen en overlegmomenten is er iets wat we opvallend weinig doen: écht luisteren. En dat terwijl luisteren en goede vragen stellen de sleutel is tot verbinding, begrip en samenwerking. Het boek Socrates op Sneakers biedt waardevolle inzichten die naadloos aansluiten bij hoe wij bij Nolost naar leiderschap en organisatieontwikkeling kijken. 

Waarom is het zo moeilijk om goede vragen te stellen? 

Het boek laat diverse redenen zien waarom het stellen van de goede vragen vaak lastiger is dan we denken en waarom we het zo weinig doen: 

Allereerst praten we als mens liever over onszelf dan dat we oprecht nieuwsgierig zijn naar de ander. We vinden onze eigen belevingswereld vaak interessanter dan die van de ander. Hierdoor “kapen” we vaak ongemerkt het gesprek. Denk bijvoorbeeld aan een collega die vertelt dat hij het lastig vindt om grenzen aan te geven tijdens een overleg. In plaats van te vragen “wat maakt dat lastig voor je?” reageer je met: “Dat herken ik wel. Ik had dat ook. Wat voor mij werkte was gewoon duidelijk zeggen waar mijn grens ligt”. Op het eerste gezicht lijkt dit een betrokken reactie, maar ongemerkt draait het gesprek ineens om jouw ervaring en oplossing.  

Voor de ander voelt dit alsof zijn verhaal wordt overgenomen. Hoe goed je intentie ook is, het effect ervan is vaak frustratie of teleurstelling. Het reageren op het verhaal van de ander, zorgt ervoor dat je niet de verdiepende vragen stelt die nodig zijn om de situatie echt te begrijpen.  

Ten tweede zijn we geneigd snel ongevraagd hulp of advies te geven. Zeker bij leidinggevenden is de reflex om problemen op te lossen sterk aanwezig. Iemand komt met een verhaal of vraag en voor je het weet geef je direct een oplossing. Dit doe je met de beste bedoelingen, maar vaak zonder eerst goed te begrijpen wat er speelt. 

Drukte op de werkvloer versterkt dit effect. Tijd is schaars, waardoor we vaak denken “Even snel dit probleem oplossen.”. Maar juist door eerst stil te staan bij de vraag achter de vraag, voorkomt je ruis en onbegrip. Stel liever vragen als “Waar loop je precies op vast?”, “Wat heb je zelf al geprobeerd?”, of “Wat zou jou het meest helpen?”. Zulke vragen geven ruimte aan de ander om zelf na te denken, verantwoordelijkheid te nemen en zorgen ervoor dat de ander zich gehoord voelt. Het resultaat? Betere oplossingen, meer eigenaarschap, minder afhankelijkheid en meer vertrouwen.  

Ten slotte vermijden we lastige vragen soms uit angst voor ongemak. Soms weten we dat we een vraag zouden moeten stellen, maar doen we het niet. Omdat we bang zijn dat het gesprek ongemakkelijk wordt. Voor de ander, of voor onszelf.  

Denk bijvoorbeeld aan een medewerker die zich steeds stiller houdt tijdens teamoverleggen. Je hebt het gevoel dat er iets speelt, maar je vraagt er niet naar. Want wat als het een lastig onderwerp is? Wat als iemand iets niet wil delen? Of wat als je niet weet hoe je moet reageren? 

Toch zijn dit juist de momenten waarop het stellen van een goede, open vraag verschil maakt. Een simpele vraag als “Ik merk dat je de laatste tijd wat stiller bent, klopt dat?”  kan de deur openen naar een belangrijk gesprek. Door de vragen niet te stellen blijven er mogelijk spanningen onder de oppervlakte, terwijl dit wel invloed heeft op de samenwerking en de sfeer in het team. Vaak vinden mensen het juist fijn als je het gesprek opent, omdat ze zelf de eerste stap lastig vinden.   

Wat het je oplevert 

Goede vragen zorgen ervoor dat je de ander kan begrijpen. En juist dat begrip is essentieel voor samenwerking. Door je in de ander te verplaatsen, ontstaat er ruimte voor vertrouwen, betrokkenheid en gezamenlijk resultaat. Je voorkomt aannames en komt sneller tot de kern. Het effect? Betere gesprekken, sterkere relaties en effectievere samenwerking. 

De organisatiepsychologie laat zien dat je gedrag pas effectief kunt beïnvloeden als je het gedrag van de ander eerst begrijpt. En daarvoor moet je de juiste vragen stellen én luisteren naar het antwoord. Dat geldt zeker voor leiderschap. Een goede leider is mensgericht én resultaatgericht. In onze leiderschapsprogramma’s leren we hoe je beide kunt toepassen: met aandacht voor de relatie én voor het doel. Een mensgericht leider stelt de juiste vragen, is nieuwsgierig en luistert naar het antwoord.  

Een uitnodiging aan jou 

Let de komende dagen eens op de gesprekken die je voert.  

  • Wanneer neem jij het gesprek ongemerkt over?  
  • Hoe vaak spring je direct in de oplossing, in plaats van eerst door te vragen?  
  • Welk effect heeft dit op de ander? 
  • Merk je moment op waarop je een vraag juist niet hebt gesteld? Waarom heb je dat niet gedaan? 

Het begint bij de reflectie op jouw eigen manier van het wel of niet stellen van vragen. We dagen je uit: Reflecteer op jouw eigen gedrag, met behulp van bovenstaande vragen. Wees open, wees stil, wees nieuwsgierig. Experimenteer en ontdek hoeveel er verandert wanneer je echt luistert. 

Meer weten over onze leiderschapsprogramma’s of over hoe je vragen inzet als krachtig instrument in jouw rol als leider? Neem contact met ons op, we denken graag met je mee. 

Wil je weten hoe écht luisteren en de juiste vragen stellen niet alleen zorgen voor betere gesprekken, maar ook bijdragen aan meer bevlogenheid in teams? Download dan ons gratis e-book over bevlogen medewerkers.

Deel dit bericht
Renske de Boer

Ben jij benieuwd wat we kunnen betekenen voor jou? Neem contact op met Renske!